اخراجِ کارگر بدونِ دلیلِ موجه؛ چه حقوقی دارید؟

بسیاری از کارگران نمی‌دانند که اخراج، صرفاً با تصمیمِ کارفرما و بدونِ رعایتِ تشریفاتِ قانونی، «اخراجِ غیرموجه» محسوب می‌شود و حقوقِ مشخصی برایِ کارگر ایجاد می‌کند.

شرایطِ قانونیِ اخراج

بر پایهٔ مادهٔ ۲۷ قانونِ کار، کارفرما تنها در صورتِ قصور در انجامِ وظایف یا نقضِ آیین‌نامهٔ انضباطیِ کارگاه — و پس از اخطارِ کتبی — و با اعلامِ نظرِ مثبتِ شورایِ اسلامیِ کار می‌تواند قراردادِ کار را فسخ کند؛ آن هم همراه با پرداختِ حقوقِ معوقه و حقِ سنوات (معادلِ یک ماه آخرین حقوق به ازایِ هر سالِ سابقه). در واحدهایِ فاقدِ شورایِ اسلامیِ کار، نظرِ مثبتِ انجمنِ صنفی لازم است و در کارگاه‌هایی که هیچ‌کدام تشکیل نشده یا نماینده‌ای ندارند، نظرِ مثبتِ هیئتِ تشخیص (موضوعِ مادهٔ ۱۵۸) الزامی است.

اخراجِ بدونِ رعایتِ این مراحل

اگر کارفرما بدونِ طیِّ این تشریفات کارگر را اخراج کند، اخراج «غیرموجه» تلقی می‌شود. در این حالت، کارگر می‌تواند به هیئتِ تشخیصِ ادارهٔ کار شکایت کند و در صورتِ اثبات، هیئت می‌تواند حکم به بازگشت‌به‌کار و پرداختِ حقوقِ ایامِ تعلیق بدهد.

مسیرِ شکایت

شکایت ابتدا در هیئتِ تشخیص و در صورتِ اعتراضِ هر یک از طرفین، در هیئتِ حل اختلافِ ادارهٔ کار رسیدگی می‌شود. جمع‌آوریِ مستنداتی مانندِ فیشِ حقوقی، قراردادِ کار، و هرگونه مکاتبهٔ کتبی با کارفرما، پیش از طرحِ شکایت اهمیتِ زیادی دارد.

نکتهٔ عملی

هرچه شکایت سریع‌تر پس از اخراج مطرح شود، شانسِ اثباتِ وقایع (به‌ویژه با شاهدانِ همکار) بیشتر است؛ تأخیرِ طولانی می‌تواند جمع‌آوریِ مدارک را دشوارتر کند.

توجه: این مطلب راهنمای کلی است؛ نوعِ قرارداد (دائم، موقت، کارمعین) و ویژگی‌هایِ کارگاه می‌تواند بر رویهٔ رسیدگی اثر بگذارد؛ برایِ هر پرونده با متنِ روزِ قانون تطبیق دهید.