فروشنده حاضر به تنظیمِ سندِ رسمی نیست؛ چه باید کرد؟

خریدِ ملک با مبایعه‌نامهٔ عادی، رایج‌ترین شکلِ معاملهٔ مسکن در ایران است. اما گاهی فروشنده، پس از دریافتِ ثمن، از حضور در دفترخانه و انتقالِ رسمیِ سند طفره می‌رود. در این حالت، خریدار ابزارِ قانونیِ مشخصی دارد: دعوایِ الزام به تنظیمِ سندِ رسمی.

پیش‌شرط‌هایِ این دعوا

برایِ موفقیت در این دعوا، باید چند نکته روشن باشد: معامله به‌درستی و کامل انجام شده باشد، فروشنده مالکِ رسمی باشد (یا از طریقِ سلسله‌انتقالاتِ مشخص به مالکِ رسمی متصل باشد)، موعدِ تنظیمِ سند فرارسیده باشد، و فروشنده از حضور امتناع کرده باشد.

قدمِ اول: اظهارنامه

اگر در مبایعه‌نامه، تاریخ و دفترخانهٔ مشخصی ذکر نشده باشد، خریدار می‌تواند با ارسالِ اظهارنامهٔ رسمی، فروشنده را از زمان و مکانِ حضور مطلع کند. اگر فروشنده در تاریخِ اعلام‌شده حاضر نشود، خریدار می‌تواند دادخواستِ الزام به تنظیمِ سندِ رسمی را در دادگاهِ محلِ وقوعِ ملک مطرح کند.

مدارکِ لازم

رونوشتِ مصدقِ مبایعه‌نامه، گواهیِ عدمِ حضورِ فروشنده از دفترخانه، و اسناد یا رسیدهایِ پرداختِ ثمن از مهم‌ترین مدارکِ موردِ نیازند.

نکتهٔ عملی

اگر رأی قطعی شود و فروشنده بازهم امتناع کند، طبقِ قانونِ اجرایِ احکامِ مدنی، نمایندهٔ دادگاه به‌جایِ فروشنده در دفترخانه سند را امضا می‌کند — یعنی امتناعِ او مانعِ نهاییِ تحققِ حقِ خریدار نخواهد شد.

توجه: این مطلب راهنمای کلی است؛ سلسلهٔ مالکیت و صحتِ معامله باید در هر پرونده به‌طورِ مجزا احراز شود.