نفقهٔ زن و فرزند چگونه مطالبه می‌شود؟ آیا ندادنِ آن جرم است؟

نفقه، تعهدِ قانونیِ مرد به تأمینِ هزینه‌هایِ متعارفِ زندگیِ همسر و فرزندان است؛ مسکن، خوراک، پوشاک و درمان از مصادیقِ اصلیِ آن‌اند.

چطور محاسبه می‌شود؟

قانون رقمِ ثابتی برایِ نفقه تعیین نکرده است؛ دادگاهِ خانواده با درنظرگرفتنِ شأنِ اجتماعیِ زن، وضعِ درآمدیِ مرد، و عرفِ محل، میزانِ نفقه را در هر پرونده جداگانه تعیین می‌کند.

مسیرِ مطالبه

زن می‌تواند دادخواستِ مطالبهٔ نفقه (حقوقی) یا شکایتِ ترکِ انفاق (کیفری) را همزمان یا جداگانه مطرح کند. مسیرِ حقوقی به گرفتنِ حکمِ الزام به پرداخت ختم می‌شود؛ مسیرِ کیفری فشارِ عملیِ بیشتری برایِ پرداختِ فوری ایجاد می‌کند.

ترکِ انفاق، کِی جرم است؟

بر پایهٔ مادهٔ ۵۳ قانونِ حمایتِ خانواده، اگر مرد با وجودِ تمکنِ مالی از پرداختِ نفقهٔ زنِ تمکین‌کننده یا سایرِ افرادِ واجب‌النفقه امتناع کند، به حبسِ تعزیریِ درجهٔ شش محکوم می‌شود. تعقیبِ کیفری منوط به شکایتِ زن است و با گذشتِ او در هر مرحله متوقف می‌شود.

نکتهٔ عملی

برایِ اثباتِ تمکنِ مالیِ مرد (مثلاً در مواردِ کارِ غیررسمی)، مستنداتی مانندِ گردشِ حساب، سبکِ زندگی، یا شهادتِ شهود می‌تواند نقشِ تعیین‌کننده داشته باشد.

توجه: این مطلب راهنمای کلی است؛ تشخیصِ «تمکینِ زن» و «تمکنِ مرد» موضوعی کاملاً موردی است و باید در هر پرونده جداگانه بررسی شود.